මිග තොට ජාතකය

මිග තොට ජාතකය

කතාව ආරම්භය:

බරණැස් නුවර, මගධ රජුගේ පාලන සමයේ, එක්තරා වෙළඳ මහතෙකු ජීවත් විය. ඔහු ධනවත් වුවද, අනුන්ගේ දේපළ දැක ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළුණු, කම්මැලිකමින් කල් මරන, අහංකාර සත්වයෙක් විය. ඔහුට දරු මුණුබුරන් ද, ධනස්කන්ධය ද තිබුණද, ඔහු කිසිවෙකුටත් ණය නොගෙවා, අනුන්ගේ ධනය තමාගේ කරගන්නට නිරන්තරයෙන් කල්පනා කළේය. ඔහුට තිබූ එකම දුර්වලතාව වූයේ, ඔහු කිසිවෙකුටත් ණය නොගෙවා, අනුන්ගේ ධනය තමාගේ කරගන්නට නිරන්තරයෙන් කල්පනා කළේය. ඔහුට තිබූ එකම දුර්වලතාව වූයේ, ඔහුට දැඩි ලෙස මත්පැන් පානය කිරීමේ පුරුද්දක් තිබීමය. මත්පැන් පානය කළ පසු, ඔහුට තමාව පාලනය කරගැනීමට නොහැකි විය.

දිනක්, මේ වෙළඳා, තමාගේ ධනයෙන් කොටසක් රැගෙන, දුර බැහැර වෙළඳාමට පිටත් විය. මාර්ගයේදී, ඔහුට එක්තරා ගංගාවක් හමු විය. ඒ ගංගාව තරණය කිරීම සඳහා, ඔහුට ඔරුවක් අවශ්‍ය විය. ඔහු ඔරුකරු වෙත ගොස්, "අයියේ, මට මේ ගඟෙන් එගොඩට යන්නට ඔරුවක් දෙන්න." යැයි කීවේය.

ඔරුකරු, වෙළඳාගේ මුහුණ දෙස හොඳින් බලා, "පින්වත, මේ ගඟේ දිය ඉතාම වේගවත්. ඒ වගේම, මේ පැත්තේ ද, අනිත් පැත්තේ ද, වන සතුන් බහුලව සිටිනවා. ඒ නිසා, ඔබ ඉතාමත් පරෙස්සමින් ගමන් කළ යුතුයි." යැයි කීවේය.

වෙළඳා, ඔරුකරුට මුදල් ගෙවා, ඔරුවේ නැඟී ගඟ තරණය කරන්නට විය. ගඟ මැදට පැමිණි විට, ඔහුට අනිත් පැත්තේ ඇති සරුසාර ඉඩකඩම්, ධනවත් ගම්මාන පෙනෙන්නට විය. ඔහුගේ ඊර්ෂ්‍යා සහගත සිත, නැවතත් අවදි විය. ඔහු සිතන්නට විය, "අහෝ, මේ අය කොතරම් වාසනාවන්තද! ඔවුන් මෙවැනි සරුසාර බිම්වල වාසය කරනවා. මාගේ ධනයෙන් මට මෙවැනි දේ ලබාගන්නට බැරි වූයේ ඇයි?"

බෝසතාණන් වහන්සේගේ අතීතය:

එදවස, බෝසතාණන් වහන්සේ, එම වෙළඳාගේ ඔරුව පැදගෙන යන ඔරුකරුගේ චරිතය රඟපෑවේය. බෝසතාණන් වහන්සේ, එම වෙළඳාගේ මනසේ ඇති ඊර්ෂ්‍යාව, අහංකාරය, කම්මැලිකම දැනගෙන සිටියහ. වෙළඳා ගඟ මැදට පැමිණි පසු, ඔහු තුළ ඇති වූ සිතුවිලි, බෝසතාණන් වහන්සේට ඇසෙන්නට විය.

බෝසතාණන් වහන්සේ, වෙළඳා දෙස බලා, "පින්වත, ඔබ කුමක් ගැන කල්පනා කරනවාද? ඔබගේ මුහුණේ වර්ණය වෙනස් වී ඇති බව පෙනේ." යැයි විමසීය.

වෙළඳා, බෝසතාණන් වහන්සේට, තමාගේ ඊර්ෂ්‍යා සහගත සිතුවිලි ගැන නොපවසා, "කිසිවක් නැහැ, අයියේ. මාගේ සිතේ යම්කිසි දෙයක් සිහිපත් විය." යැයි කීවේය.

කතාවේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය:

ඔරුව ගොඩබිමට ළඟාවූ විට, වෙළඳා, බෝසතාණන් වහන්සේට මුදල් ගෙවා, තම ගමන ගියේය. එහෙත්, ඔහුට තමාගේ ඊර්ෂ්‍යා සහගත සිතුවිලි අමතක කළ නොහැකි විය. ඔහු නිරන්තරයෙන්ම අනුන්ගේ දේපළ, අනුන්ගේ සැප සම්පත් ගැන සිතමින්, කනස්සල්ලෙන් සිටියේය.

දිනක්, ඔහු මත්පැන් පානය කර, යථා තත්වයෙන් පසුවිය. ඔහුට සිහි වූයේ, ඔහු ගඟෙන් එගොඩ වූ විට, ඔරුකරු කී කතාවයි. "ඔහු කීවේ, මේ පැත්තේ ද, අනිත් පැත්තේ ද, වන සතුන් බහුලව සිටිනවා කියා. සමහරවිට, ඒ වන සතුන්ගෙන් මා හට අනතුරක් විය හැකිය."

ඔහු, තම සිතෙහි ඇති බිය, ඊර්ෂ්‍යාව, අහංකාරය නිසා, තමාවම විනාශ කරගන්නට පෙළඹුණේය. ඔහු, තම ධනයෙන් කොටසක් ගෙන, නැවතත් ගඟ අසලට ගියේය. ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ, අනිත් පැත්තේ ඇති ධනවත් ගම්මානවලට ගොස්, එහි ඇති දේපළ තමාගේ කරගැනීමයි.

ඔහු, බෝසතාණන් වහන්සේ ළඟට ගොස්, "අයියේ, මට නැවතත් එගොඩට යාමට ඔරුවක් දෙන්න." යැයි කීවේය.

බෝසතාණන් වහන්සේ, ඔහුගේ සිතේ ඇති නපුරු අදහස දැන, "පින්වත, ඔබ නැවතත් එන්නේ ඇයි? ඔබගේ මුහුණේ අඳුරු සෙවනැල්ලක් පෙනේ." යැයි විමසීය.

වෙළඳා, තම අදහස නොපවසා, "කිසිවක් නැහැ, අයියේ. මාගේ සිතේ යම්කිසි දෙයක් සිහිපත් විය." යැයි කීවේය.

අවසානය සහ කර්මය:

බෝසතාණන් වහන්සේ, ඔහුට ඔරුව දුන්හ. වෙළඳා, ඔරුවේ නැඟී ගඟ මැදට පැමිණි විට, ඔහුට සිහි වූයේ, තමාගේ ඊර්ෂ්‍යාව, අහංකාරය, මත්පැන් පානය කිරීමේ පුරුද්දයි. ඔහු, තම සිතෙහි ඇති දුර්වලතා නිසා, ඔරුවේම ගිලී මිය ගියේය. ඔහුගේ කර්මය, ඔහුට එවැනි අවාසනාවන්ත ඉරණමක් උදා කළේය.

කතාවේ සාරාංශය:

මිග තොට ජාතකය, අපට උගන්වන්නේ, ඊර්ෂ්‍යාව, අහංකාරය, කම්මැලිකම, මත්පැන් පානය කිරීම වැනි දුර්වලතා, අපගේ ජීවිතය විනාශ කරන බවයි. බෝසතාණන් වහන්සේ, ඔරුකරු ලෙස, වෙළඳාට අවවාද දුන්නද, ඔහු තමාගේ දුර්වලතා නිසා, තමාගේම විනාශයට පත් විය. කර්මය, අපගේ ජීවිතයේ ඉතා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන බවත්, අපගේ ක්‍රියාවන්ගේ විපාකයන්ට අප මුහුණ දීමට සිදුවන බවත් මෙම ජාතකය මගින් පැහැදිලි වේ.

බෝසතාණන් වහන්සේගේ අතීතය (පෙර ආත්මය):

බෝසතාණන් වහන්සේ, මේ ජාතකයේදී, ඔරුකරු ලෙස, වෙළඳාට ධර්මය දේශනා කරමින්, ඔහුගේ දුර්වලතා ගැන අවවාද දුන්හ. වෙළඳා, තමාගේ කර්මය නිසා විනාශයට පත් වුවද, බෝසතාණන් වහන්සේ, තම ධර්මය දේශනා කිරීමෙන්, අනුන්ගේ යහපත උදෙසා කටයුතු කළහ. මෙය, උන්වහන්සේගේ කරුණාව, ධර්ම දේශනා කිරීමේ ගුණය පෙන්නුම් කරයි.